Нега кучли мутахассис заиф раҳбарга айланади

Мен бир хил воқеани тез-тез кўраман.

Кучли ходим бор. У маҳсулотни ҳаммадан яхши билади, мураккаб масалаларни бошқалардан тез ҳал қилади, унга суяниш мумкин. Раҳбар ўйлайди: «Уни кўтармасам, яна кимни кўтараман?»

Кўтаришади.

Бир неча ойдан кейин эса ажойиб мутахассис негадир кучли раҳбар бўлмагани маълум бўлади.

Лавозим кўтарилиши — мукофот эмас

Назаримда, компаниялар бу ерда битта туб хатога йўл қўяди: биз лавозим кўтарилишини профессионаллик учун мукофот деб қабул қиламиз. Ваҳоланки, одамларни бошқариш — умуман бошқа касб.

Кеча одамнинг натижаси асосан унинг ўзига боғлиқ эди. Бугун унинг натижаси беш, ўн, йигирма бошқа одамга боғлиқ.

Кеча «Беринг, ўзим тезроқ қиламан» дейиш мумкин эди. Бугун бу раҳбарнинг энг хавфли ибораларидан бири.

Бўлим раҳбари ўрнига унинг энг яхши мутахассиси

Шундай қилиб, собиқ кучли мутахассис эски модель бўйича яшашда давом этади. Ходимлар хатоларини ўзи тузатади. Кўпчилик қарорларни ўзи қабул қилади. Барча мураккаб вазифаларга ўзи қўшилади. Ҳар бир майда-чуйдани текширади, чунки «шундай ишончлироқ».

Натижада жамоа аста-секин ўйлашни тўхтатади, раҳбар эса ярим кечагача ишлайди ва унга шунчаки заиф одамлар тушганига чин дилдан ишонади.

Ваҳоланки, муаммо умуман одамларда бўлмаслиги мумкин.

У шунчаки бўлим раҳбари бўлиш ўрнига унинг энг яхши мутахассиси бўлиб қолаверади.

Бошқа чекка

Бошқа чекка ҳам бор. Одам лавозимни олади ва энди унинг вазифаси «раҳбарлик қилиш» деб қарор қилади. Қаттиққўллик, масофа, ҳар бир қадамни назорат қилиш пайдо бўлади. Илгари ҳамкасблар бўлган жойда бирдан «қўл остидагилар» пайдо бўлади.

Лекин лавозимнинг ўзи бошқарув етуклигини бермайди.

Нималарни ўрганишга тўғри келади

Раҳбар мутахассис сифатида ундан умуман талаб қилинмаган нарсаларни ўрганишига тўғри келади: тушунарли вазифа қўйиш, ваколат бериш ва ишни қайтариб олмаслик, нохуш фикр-мулоҳаза билдириш, одамларни ривожлантириш, низоларни ҳал қилиш, оммабоп бўлмаган қарорлар қабул қилиш, бошқаларнинг хатолари учун жавоб бериш ва шу билан бирга айбдор изламаслик.

Энг қийини эса, назаримда, ўз қадрини шахсан ҳаммадан яхши бажарган вазифалар сони билан ўлчашни тўхтатиш.

Чунки раҳбарнинг натижаси бошқа.

Агар усиз жамоа тўхтаб қолса, бу ҳар доим ҳам унинг ўрнини босиб бўлмаслиги белгиси эмас. Баъзан бу унинг атрофида тизим шаклланмаганининг белгиси.

Шунинг учун менга «У энг яхши ходим, демак, кейинги қадам раҳбар бўлиши керак» деган мантиқ унчалик яқин эмас.

Шарт эмас.

Ҳар бир мутахассисга раҳбар бўлиш шарт эмас

Одамларни бошқариш умуман қизиқ бўлмаган ажойиб экспертлар бор. Компания аввал зўр мутахассисни йўқотиб, кейин бахциз раҳбарга эга бўлганда ҳеч нарса ютмайди.

Агар инсон ҳақиқатан бошқарувга ўтишни истаса, мен фақат лавозимни ошириш ва янги лавозим билан чекланиб қолмаган бўлардим.

Уни раҳбар бўлишга ўргатиш керак.

Эҳтимол, бундан ҳам муҳими — унга ўз фикрлашини қайта қуриши учун вақт бериш: энди менинг натижам — мен қанчалик яхши ишлашим эмас. Менинг натижам — жамоани доим ўз елкамда кўтариб юрмасам ҳам, у қанчалик яхши ишлаши.

Менимча, мутахассисдан раҳбарга ҳақиқий ўтиш айнан шу ерда содир бўлади.

Лавозими оширилгани охир-оқибат заифлаштириб қўйган ажойиб мутахассисларни учратганмисиз?